Standardy Ochrony Dzieci

Polityka ochrony dzieci przed krzywdzeniem
w Przedszkolu nr 191 im. Marii Kownackiej
w Warszawie


Preambuła

Polityka ochrony dzieci przed krzywdzeniem w Przedszkolu nr 191 im. Marii Kownackiej w Warszawie powstała, aby zapewnić naszym wychowankom harmonijny i bezpieczny rozwój w atmosferze akceptacji i szacunku, z poszanowaniem praw dziecka, w tym szczególnie prawa do wolności od wszelkiego rodzaju przemocy oraz innych form krzywdzenia.
Postanowienia i zasady zawarte w niniejszym dokumencie obowiązują wszystkich pracowników przedszkola, a ich działania powinny służyć dobru, bezpieczeństwu i poszanowaniu godności dziecka.

 

Rozdział I.
Objaśnienie terminów
§1
1. PERSONEL PLACÓWKI – osoba zatrudniona w Przedszkolu nr 191 im. Marii Kownackiej na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia. Polityka obowiązuje także wolontariuszy, praktykantów i inne osoby prowadzące zajęcia w przedszkolu.

2. OPIEKUN DZIECKA – rodzic, rodzic zastępczy lub opiekun prawny, również osoba upoważniona przez rodziców do odbioru dziecka z przedszkola.

3. ZGODA RODZICA DZIECKA – zgoda co najmniej jednego z rodziców dziecka. W przypadku braku porozumienia między rodzicami należy poinformować ich o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny.

4. KRZYWDZENIE DZIECKA – popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym pracownika placówki, lub zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie.
5. KOORDYNATOR – osoba wyznaczona przez dyrektora placówki, odpowiedzialna i sprawująca nadzór nad realizacją Polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem w przedszkolu.
6. DANE OSOBOWE DZIECKA – wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka.

Rozdział II.
Zasady rekrutacji personelu
§2
1. Podczas rekrutacji dyrektor przedszkola powinien poznać dane kandydata/kandydatki, które pozwolą mu jak najlepiej poznać jego/jej kwalifikacje, w tym stosunek do wartości priorytetowych dla placówki, takich jak ochrona praw dzieci i szacunek do ich godności.
2. Placówka musi zadbać, aby osoby przez nią zatrudnione (w tym osoby pracujące na podstawie umowy zlecenie oraz wolontariusze/stażyści) posiadały odpowiednie kwalifikacje do pracy z dziećmi oraz były dla nich bezpieczne. Aby sprawdzić powyższe, w tym stosunek osoby zatrudnianej do dzieci i podzielania wartości związanych z szacunkiem wobec nich oraz przestrzegania ich praw, placówka może żądać danych (w tym dokumentów) dotyczących:
a. wykształcenia,
b. kwalifikacji zawodowych,
c. przebiegu dotychczasowego zatrudnienia kandydata/kandydatki.
W każdym przypadku placówka musi posiadać dane pozwalające zidentyfikować osobę przez nią zatrudnioną, niezależnie od podstawy zatrudnienia. Placówka powinna zatem znać:
a. imię (imiona) i nazwisko,
b. datę urodzenia,
c. dane kontaktowe osoby zatrudnianej.
Można także poprosić kandydata/kandydatkę o referencje z poprzednich miejsc zatrudnienia.
3. Przed dopuszczeniem osoby zatrudnianej do wykonywania swoich obowiązków, dyrektor sprawdza, czy kandydat nie widnieje w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym – Dz. U. z 2020 r. poz. 152) oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023r. poz. 172 oraz z 2022r. poz. 2600) lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego.
Jeżeli osoba posiada obywatelstwo inne niż polskie wówczas powinna przedłożyć również informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, bądź informację z rejestru karnego, jeżeli prawo tego państwa nie przewiduje wydawania informacji dla w/w celów.
Omawiane dokumenty należy przechowywać w teczce personalnej pracownika.

 

Rozdział III.
Zasady bezpiecznych relacji personelu z dziećmi

§3
Język i sposób komunikacji
1. W komunikacji z dziećmi zachowujemy cierpliwość i szacunek.
2. Komunikujemy się spokojnym, pozbawionym wrogości tonem.
3. Nie wolno krzyczeć na dziecko. W sytuacji nagłej, w celu zachowania bezpieczeństwa dziecka lub innych dzieci, dopuszczalne jest wypowiedzenie słowa STOP głośniejszym tonem.
4. Słuchamy uważnie dzieci (utrzymując, w miarę możliwości, kontakt wzrokowy) i udzielamy im odpowiedzi adekwatnych do ich wieku i danej sytuacji.
5. Niedopuszczalne jest:
· dominowanie nad dzieckiem poprzez stosowanie krzyku,
· rozmawianie przy dzieciach o swoich problemach lub problemach innych dzieci czy ich sprawach rodzinnych,
· wzbudzanie winy w dzieciach słownymi komentarzami i docinkami,
· ośmieszanie, porównywanie, faworyzowanie dzieci,
· posługiwanie się komunikatami, które wzbudzają w dziecku strach,
· używanie przy dzieciach niecenzuralnego słownictwa.

§4
Kontakt fizyczny personelu z dziećmi
1. Czynności pielęgnacyjno-higieniczne wykonywane są:
· wyłącznie przez personel sprawujących bezpośrednią opiekę nad dziećmi (nauczyciela, pomoc nauczyciela, woźną oddziałową),
· w warunkach zapewniających dziecku intymność,
· w miarę możliwości przy asyście innego pracownika.
Pracownik powinien wytłumaczyć dziecku, co będzie robił, dlaczego i w miarę możliwości, uzyskać jego zgodę. Nigdy nie wolno ośmieszać/zawstydzać dziecka za to, że się zmoczyło czy zabrudziło.
W sytuacji pomocy dziecku w czynnościach pielęgnacyjnych/higienicznych (ubieranie, rozbieranie, jedzenie, mycie, korzystanie z toalety) unikamy innego niż niezbędny kontaktu fizycznego.
2. Dopuszczalny jest kontakt fizyczny związany z:
· pomocą, np. w ćwiczeniach fizycznych - powinien być poprzedzony wyrażeniem zgody przez dziecko. Jego ewentualna odmowa powinna zostać zaakceptowana.
· wyrażeniem emocji przez dziecko - powinien odbywać się z inicjatywy dziecka,
· zapewnieniem bezpieczeństwa (np. powstrzymanie fizyczne).
3. Respektujemy nawyki dzieci związane ze snem i zasypianiem. Oznacza to, że w czasie przewidzianym na odpoczynek, dzieci nie są zobligowane do spania, lecz są zachęcane do odpoczynku. W celu uspokojenia dziecka i utulenia go do snu dopuszczalne jest głaskanie dziecka przez pracownika, zgodnie z potrzebami dziecka (niezbędne minimum kontaktu).

§5
Motywowanie, zasady i konsekwencje
1. Jasne zasady, system nagradzania i ponoszenia konsekwencji mają na celu:
· wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa u dzieci,
· wzmacnianie pożądanych i eliminowanie niepożądanych zachowań dzieci,
· wzmacnianie ich samooceny oraz poczucia sprawstwa,
· regulację funkcjonowania grupy.
2. Dzieci są zapoznawane z obowiązującym w przedszkolu zasadami i konsekwencjami ich nie przestrzegania. Zasady powinny być formułowane wspólnie z dziećmi i uwzględniać ich możliwości rozwojowe.
3. W przedszkolu można stosować nagrody:
· słowne, np. pochwała pożądanego zachowania na forum grupy,
· przywileje (np. pierwsze wybiera zabawki do zabawy),
· rzeczowe (typu naklejki, pieczątki, znaczki).
4. W każdej sytuacji dziecko jest wcześniej informowane o konsekwencji niepożądanego zachowania. Możliwe konsekwencje:
· naturalne, np. zniszczy zabawkę - pomaga w naprawie,
· odebranie przywileju (np. bycia w pierwszej parze),
· wyłączenie/odsunięcie dziecka od zabawy lub zajęcia na określony czas (krótki czas na „ochłonięcie”).
Rozmawiamy z dzieckiem na temat niepożądanego zachowania i omawiamy sposób naprawy błędu/skutków.
5. Doceniamy i szanujemy wkład dzieci w podejmowane działania, aktywnie je angażujemy.

§6
Równe traktowanie
1. Personel przedszkola wszystkich wychowanków traktuje równo, biorąc pod uwagę zarówno możliwości, jak i ograniczenia konkretnego dziecka (np. wynikające z niepełnosprawności).
2. Niedopuszczalne jest:
· wyłączne skupianie uwagi na wybranych dzieciach z jednoczesnym ignorowaniem potrzeb innych,
· dawanie przywilejów wybranym dzieciom, np. zwalnianie z wykonywania określonych obowiązków bez wyraźnej przyczyny,
· akceptowanie dominacji i nieformalnej hierarchii,
· przyzwalanie na tworzenie negatywnych zasad w grupie ustalanych przez silniejsze, odważniejsze dzieci.

Rozdział IV.
Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci

§7
1. Pracownicy placówki posiadają wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia dzieci.
2. W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka pracownicy przedszkola podejmują rozmowę z rodzicami, przekazując informacje na temat dostępnej oferty wsparcia i motywując ich do szukania dla siebie pomocy.
3. Pracownicy monitorują sytuację i dobrostan dziecka.
4. Pracownicy znają i stosują zasady bezpiecznych relacji personel–dziecko ustalone w placówce (Rozdział III niniejszej Polityki).
5. Rekrutacja pracowników przedszkola odbywa się zgodnie z zasadami bezpiecznej rekrutacji personelu (Rozdział II niniejszej Polityki).
6. Personel jest świadomy odpowiedzialności karnej za niepodjęcie odpowiednich działań w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka.

 

Rozdział V.
Procedury interwencji w przypadku krzywdzenia dziecka

§8
W przypadku podjęcia przez pracownika placówki podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone, pracownik ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji dyrektorowi przedszkola.
§9
1. Dyrektor/psycholog/wychowawca (do wyboru) wzywa opiekunów dziecka, którego krzywdzenie podejrzewa, oraz informuje ich o podejrzeniu.
2. Dyrektor/psycholog/wychowawca (do wyboru) powinien sporządzić opis sytuacji przedszkolnej i rodzinnej dziecka na podstawie rozmów z dzieckiem, nauczycielami, wychowawcą i rodzicami oraz plan pomocy dziecku.
3. Plan pomocy dziecku powinien zawierać wskazania dotyczące:
a. podjęcia przez przedszkole działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji,
b. wsparcia, jakie przedszkole zaoferuje dziecku,
c. skierowania dziecka do specjalistycznej placówki pomocy dziecku, jeżeli istnieje taka potrzeba.

§10
1. W przypadkach bardziej skomplikowanych (dotyczących wykorzystywania seksualnego oraz znęcania się fizycznego i psychicznego o dużym nasileniu) dyrektor powołuje zespół interwencyjny, w skład którego mogą wejść: psycholog, wychowawca dziecka, dyrektor przedszkola, inni pracownicy mający wiedzę o krzywdzeniu dziecka lub o dziecku (dalej określani jako: zespół interwencyjny).
2. Zespół interwencyjny sporządza plan pomocy dziecku, na podstawie opisu sporządzonego przez psychologa/wychowawcę oraz innych, uzyskanych przez członków zespołu, informacji.
W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili opiekunowie dziecka, powołanie zespołu jest obligatoryjne. Zespół interwencyjny wzywa opiekunów dziecka na spotkanie wyjaśniające, podczas którego może zaproponować opiekunom zdiagnozowanie zgłaszanego podejrzenia w zewnętrznej, bezstronnej instytucji. Ze spotkania sporządza się protokół.

§11
1. Plan pomocy dziecku jest przedstawiany przez psychologa/wychowawcę opiekunom z zaleceniem współpracy przy jego realizacji.
2. Psycholog/dyrektor informuje opiekunów o obowiązku zgłoszenia przez przedszkole podejrzenia krzywdzenia dziecka do odpowiedniej instytucji (prokuratura/policja lub sąd rodzinny, ośrodek pomocy społecznej bądź przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego – procedura „Niebieskie Karty” – w zależności od zdiagnozowanego typu krzywdzenia i skorelowanej z nim interwencji).
3. Po poinformowaniu opiekunów przez psychologa/dyrektora – zgodnie z punktem poprzedzającym – dyrektor przedszkola składa zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do prokuratury/policji lub wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu rejonowego, lub przesyła formularz „Niebieska Karta – A” do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego.
4. Dalszy tok postępowania leży w kompetencjach instytucji wskazanych w punkcie poprzedzającym.
5. W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili opiekunowie dziecka, a podejrzenie to nie zostało potwierdzone, należy o tym fakcie poinformować opiekunów dziecka na piśmie.
§12

1. Pracownik przedszkola ma obowiązek podjęcia interwencji zawsze w przypadku:
a) podejrzenia krzywdzenia dziecka na podstawie obserwacji,
b) gdy dziecko ujawniło doświadczenia krzywdzenia,
c) gdy inna osoba (dorosła lub dziecko) zgłosiła fakt krzywdzenia dziecka.
4. Wybór odpowiedniej procedury postępowania należy dostosować do sytuacji dziecka i rodzaju doznawanego przez niego krzywdzenia.
5. Z przebiegu interwencji sporządza się Kartę interwencji, której wzór stanowi Załącznik nr 1 do niniejszej Polityki. Kartę załącza się do dokumentacji przedszkolnej dotyczącej dziecka.
6. Wszyscy pracownicy placówki i inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tych informacji w tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.

 

Rozdział VI.
Zasady ochrony wizerunku dziecka

§13
1. Przedszkole zapewnia najwyższe standardy ochrony danych osobowych dzieci zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
2. Przedszkole, uznając prawo dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku dziecka.
3. Wytyczne dotyczące zasad publikacji wizerunku dziecka stanowią Załącznik nr 2 do niniejszej Polityki.

§14
1. Pracownikowi przedszkola nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku dziecka (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu dziecka) na terenie placówki bez pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego dziecka.
2. W celu uzyskania zgody, o której mowa powyżej, pracownik placówki może skontaktować się z opiekunem dziecka i ustalić procedurę uzyskania zgody. Niedopuszczalne jest podanie przedstawicielowi mediów danych kontaktowych do opiekuna dziecka – bez wiedzy i zgody tego opiekuna.
3. Jeżeli wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak: zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza, zgoda rodzica lub opiekuna prawnego na utrwalanie wizerunku
dziecka nie jest wymagana.

§15
1. Upublicznienie przez pracownika przedszkola wizerunku dziecka utrwalonego w jakiejkolwiek formie (fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego dziecka. Dobrą praktyką jest pytanie również dzieci o zgodę.
2. Pisemna zgoda, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać informację, gdzie będzie umieszczony zarejestrowany wizerunek i w jakim kontekście będzie wykorzystywany (np. że umieszczony zostanie na stronie przedszkola w celach promocyjnych).

 

Rozdział VII.
Zasady dostępu dzieci do internetu

§16

1. W przedszkolu dzieci nie mają swobodnego dostępu do internetu.
2. Na terenie placówki dostęp dziecka do internetu możliwy jest wyłącznie w formie materiałów prezentowanych przez nauczyciela w czasie zajęć dydaktyczno-wychowawczych.
3. Nauczyciel udostępniający wychowankom materiały pochodzące z internetu zobowiązany jest do uniemożliwienia dzieciom dostępu do treści, które mogą stanowić zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju.

Rozdział VIII.
Monitoring stosowania Polityki

§17

1. Dyrektor przedszkola wyznacza osobę odpowiedzialną za Politykę ochrony dzieci w placówce, zwaną dalej koordynatorem.
2. Koordynator jest odpowiedzialny za monitorowanie realizacji Polityki, za reagowanie na sygnały naruszenia Polityki oraz za proponowanie w niej zmian.
3. Raz w roku koordynator przeprowadza wśród pracowników przedszkola ankietę monitorującą poziom realizacji Polityki. Wzór ankiety stanowi Załącznik nr 3 do niniejszej Polityki.
4. W ankiecie pracownicy przedszkola mogą proponować zmiany do Polityki oraz wskazywać naruszenia Polityki w placówce.
5. Koordynator dokonuje opracowania wypełnionych przez pracowników ankiet. Sporządza na tej podstawie raport z monitoringu, który następnie przekazuje dyrektorowi przedszkola.
6. Dyrektor wprowadza do Polityki niezbędne zmiany i ogłasza pracownikom przedszkola nowe brzmienie Polityki.

 

Rozdział IX.
Przepisy końcowe
§18

1. Polityka wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia i obowiązuje wszystkich pracowników przedszkola, a także wolontariuszy, praktykantów i inne osoby prowadzące zajęcia z dziećmi na terenie przedszkola.
2. Ogłoszenie następuje w sposób dostępny dla pracowników przedszkola, w szczególności poprzez wywieszenie w miejscu ogłoszeń dla pracowników lub poprzez przesłanie jej tekstu drogą elektroniczną.
3. Treść Polityki jest upowszechniana poprzez jej publikację na stronie internetowej przedszkola oraz udostępnienie na tablicy ogłoszeń dla rodziców/opiekunów.


…………………………………………..
(data ogłoszenia)

…………………………………………..
(podpis i pieczęć dyrektora)



…………………………………………..
(podpis koordynatora)



…………………………………………..
(podpis reprezentanta Rady Rodziców)

Załącznik nr 1.Karta interwencji
1. Imię i nazwisko dziecka
2. Przyczyna interwencji (forma krzywdzenia)
3. Osoba zawiadamiająca o podejrzeniu krzywdzenia
4. Opis działań podjętych przez pedagoga/psychologa Data Działanie



5. Spotkania z opiekunami dziecka Data Opis spotkania



6. Forma podjętej interwencji
(zakreślić właściwe) ·
·
· zawiadomie wniosek o w inny rodzaj i nie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, gląd w sytuację dziecka/rodziny,
nterwencji. Jaki?

7. Dane dotyczące interwencji (nazwa organu, do którego zgłoszono interwencję) i data interwencji
8. Wyniki interwencji: działania organów wymiaru sprawiedliwości, jeśli placówka uzyskała informacje o wynikach/działania placówki/działania rodziców Data Działanie



Załącznik nr 2. Monitoring standardów – ankieta

tak nie
1. Czy znasz standardy ochrony dzieci przed krzywdzeniem, obowiązujące w placówce, w której pracujesz?
2. Czy zapoznałeś się z dokumentem Polityka ochrony dzieci przed krzywdzeniem?
4. Czy potrafisz rozpoznawać symptomy krzywdzenia dzieci?
5. Czy wiesz, jak reagować na symptomy krzywdzenia dzieci?
6. Czy zdarzyło Ci się zaobserwować naruszenie zasad zawartych w Polityce ochrony dzieci przed krzywdzeniem przez innego pracownika?*
7. Czy masz jakieś uwagi/poprawki/sugestie dotyczące Polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem?**



* Jakie naruszenia zasad zawartych w Polityce ochrony dzieci przed krzywdzeniem przez innego pracownika zaobserwowałaś/łeś?
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

** Uwagi/poprawki/sugestie dotyczące Polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………